Thực phẩm màu trắng thường làm "mát mắt" người mua. Tuy nhiên, không tự dưng chúng trở nên trắng như thế. Tất cả là do dùng chất tẩy trắng độc hại.

Nếu thực phẩm có màu trắng bất thường thì không nên mua (nguồn ảnh: internet)

Từ lâu các loại mứt, gỏi, phở, bún, bánh canh... được xếp vào danh mục những món ăn có sử dụng nhiều chất tẩy trắng nhất. Tuy nhiên, người mua hàng vẫn bị thu hút bởi những món ăn có độ trắng đạt đến mức khó tin này.

Chất tẩy trắng dùng trong chế biến thực phẩm là một chất hóa học có khả năng làm mất màu của một chất khác. Nó phá vỡ các liên kết màu và tạo ra những liên kết không màu.

Nhìn bên ngoài, người tiêu dùng thấy màu sắc của món ăn rất trắng. Thế nhưng, chúng vẫn tồn tại nguyên vẹn cả hai hóa chất, bao gồm màu sắc nguyên thuỷ của món ăn và chất hóa học phá màu. Dùng những thực phẩm này, người tiêu dùng nghiễm nhiên ăn luôn hóa chất tẩy trắng kia.

Trên thực tế, chất tẩy trắng vẫn được phép sử dụng trong thực phẩm, nhưng chỉ giới hạn ở một số chất và hàm lượng cho phép. Tuy nhiên, vì lợi nhuận, người bán thường sử dụng hàm lượng vượt quá mức quy định.

Ô-xy già (Hydrogen perxide) có tính ô-xy hóa mạnh, thường dùng để rửa vết thương, diệt vi sinh trong thực phẩm, ô-xy già có tác dụng sát khuẩn và tẩy trắng. Loại này chỉ dùng để hỗ trợ chế biến chứ không phải phụ gia thực phẩm.

Khi mua phở, miến, bún nếu có màu quá trắng, bạn hãy từ chối bởi chúng đã được tẩy bằng hóa chất không tốt (nguồn ảnh: internet)

Tổ chức Nông lương Thế giới cho phép sử dụng ô-xy già trong đường, nước quả ép và nước rau với điều kiện không trở thành một thành phần của thực phẩm. Tức là, bạn có thể sử dụng ô-xy già để rửa thực phẩm, sau đó rửa lại bằng nước sạch.

Pychotrin là chất tẩy trắng quang học, dùng trong công nghiệp. Tuy nhiên, nó trở thành chất tẩy trắng ưa thích của các cơ sở sản xuất bún, bánh trắng, bánh canh, bánh hỏi, miến, phở... Chất pychotrin không thuộc danh mục các chất phụ gia thực phẩm cũng như hỗ trợ chế biến được phép sử dụng.

Magnesium sulfate dùng trong công nghiệp để tăng lượng magnesium, giúp cây xanh quang hợp tốt hơn. Chất này cũng được sử dụng làm thuốc nhuận trường, chống động kinh, rút mủ mụn nhọt... Tuy nhiên, nó không được phép sử dụng trong thực phẩm.

Sulfur dioxide là chất khí có tính ô-xy hóa mạnh, rất dộc, có thể gây tử vong. Sulfur dioxide được dùng để tẩy trắng trong công nghiệp vải sợi, xông trái cây để bảo quản.

Chất này có thể dùng để bảo quản và chế biến thực phẩm, nhưng hàm lượng cho mỗi lợi thực phẩm lại khác nhau. Chẳng hạn: Giới hạn tối đa cho phép của các loại mứt là 500mg/kg, các món ăn gỏi là 50mg/kg.

Những hậu quả khôn lường từ chất tẩy trắng

Tuy có những quy định rõ ràng về việc sử dụng các chất hoá học để tẩy trắng thực phẩm, nhưng người bán hàng vẫn sử dụng quá tay mà không cần biết đến hậu quả.

Hạn chế mua thực phẩm chế biến sẵn. Hãy tự tay nấu nướng để đảm bảo an toàn (nguồn ảnh: internet)

Hydrogen peroxide được chỉ định dùng trong y tế để làm sạch vết thương và sát khuẩn, nếu tác động trực tiếp đến cơ thể sẽ gây viêm loét dạ dày, loét giác mạc. Dùng thường xuyên, Hydrogen peroxide sẽ tích tụ trong cơ thể, có thể gây nguy cơ ung thư.

Chất tẩy trắng trong thực phẩm, nếu dùng quá liều lượng cho phép hoặc dùng loại cấm sử dụng, sẽ gây tác động đến hệ thống đường tiêu hóa, niêm mạc ruột, làm niêm mạc đường tiêu hóa bị trơ, gây rối loạn tiêu hóa, hấp thu và bài tiết.

Để an toàn cho cả nhà, bạn cần thận trọng

Khi mua thực phẩm có màu trắng, bạn nên chú ý. Nếu thực phẩm có màu trắng bất thường, bạn đừng nên mua.

Với những loại thực phẩm không có nguồn gốc rõ ràng, không nhãn hiệu, bao bì, không địa chỉ, tên tuổi của nhà sản xuất, cơ sở chế biến, không hạn sử dụng, màu sắc bất thường... thì người tiêu dùng không nên mua.

Sau khi mua thực phẩm từ chợ về, nên rửa thật sạch dưới vòi nước, ngâm nước và rửa nhiều lần để giảm hàm lượng chất tẩy.

Hạn chế mua thực phẩm chế biến sẵn. Hãy tự tay nấu nướng để đảm bảo an toàn.

Viet Bao (Theo Eva)

Tình trạng sử dụng phẩm màu sai quy định đang diễn ra khá phổ biến tại các nơi chế biến thực phẩm. Người tiêu dùng vẫn hàng ngày sử dụng các sản phẩm có chứa phẩm màu mà không hề hay biết tác hại khôn lường của chúng.

Sử dụng phẩm màu làm thực phẩm bắt mắt hơn nhưng cũng nguy hiểm hơn đối với sức khoẻ con người

Có thể nói, phẩm màu có mặt trong phần lớn các món ăn hàng ngày của chúng ta, trong các thực phẩm chế biến sẵn như bánh, mứt, kẹo, nước giải khát, thạch hoa quả, sản phẩm chế biến sẵn từ thịt, thủy sản, đồ hộp…
Phẩm màu có 2 loại, phẩm màu tự nhiên và phẩm màu tổng hợp. Trong đó, phẩm màu tự nhiên là các sắc tố được chế xuất từ các bộ phận của cây như  lá, hoa, củ, hạt… như củ nghệ, hạt điều, lá cẩm, ớt khô…, hoặc từ động vật chủ yếu là côn trùng… hiện rất được người tiêu dùng ưa thích vì yếu tố sức khỏe, nhưng lại khó chế xuất, do đó giá thành sản phẩm cao.
Chính vì vậy, đa số các công ty đều ưa chuộng phẩm màu tổng hợp vì  chúng rẻ tiền, màu sắc ổn định và tươi hơn phẩm màu tự nhiên. Cũng chính vì lý do đó mà các doanh nghiệp sử dụng phẩm màu tổng hợp một cách tuỳ tiện, sai quy định.
Theo Viện Kiểm nghiệm ATVSTP, năm 2001, Bộ Y tế đã ban hành Quyết định số 3742 /2001/QĐ-BYT về “Quy định Danh mục các chất phụ gia được phép sử dụng trong thực phẩm”, tuy nhiên do quá lạm dụng các chất phụ gia, một số nhà sản xuất đã dùng quá hàm lượng cho phép.
Mặt khác, để giảm chi phí trong sản xuất một số nhà sản xuất đã gian dối sử dụng chất phụ gia công nghiệp (thay vì chất phụ gia thông thường sử dụng trong chế biến thực phẩm) để cho vào thực phẩm, dẫn đến ảnh hưởng tới sức khoẻ, gây ngộ độc cấp và mạn tính. Nếu lạm dụng phẩm màu, và sử dụng lâu dài đặc biệt là các phẩm màu tổng hợp có thể gây ung thư.

Chè ngon hơn nhờ phẩm màu?!

Bên cạnh đó, chính bản thân người tiêu dùng cũng chưa có ý thức cảnh giác đối với các loại phẩm màu. Đã nhiều vụ ngộ độc thực phẩm nguyên nhân do phẩm màu gây nên hay những vụ chế biến thực phẩm như tương ớt bằng phụ gia và phẩm màu không rõ nguồn gốc gây bệnh ưng thư... nhưng người tiêu dùng vẫn hàng ngày sử dụng chúng. Chỉ đến khi xảy ra nguy cơ bệnh tật, họ mới tả hoả.
Theo Trung tâm chống độc, Bệnh viện Bạch Mai, số ca bị ngộ độc thực phẩm trong ngày Tết chiếm số lượng lớn vì trong ngày Tết, mọi người tiếp xúc nhiều với các loại mứt, bánh kẹo, hạt dưa... mà các loại thực phẩm này chứa nhiều phẩm màu.
Các thử nghiệm của cơ quan quản lý thuốc và thực phẩm Mỹ và Anh đã chứng minh một số phẩm màu tổng hợp là chất gây ung thư và đột biến gen, ảnh hưởng hệ thần kinh. Không chỉ thế, phẩm màu tổng hợp còn bị cấm sử dụng ở nhiều nước như allura red (đỏ), brilliant blue (xanh), sunset yellow (vàng cam), tartazine (vàng chanh)... thường có độ bền màu cao nhưng có thể gây ngộ độc nếu dùng loại không nguyên chất, không được phép dùng trong thực phẩm.
Theo một nghiên cứu của Sở Y tế Hà Nội, mặc dù không thích, nhưng vẫn có 63,2% người tiêu dùng ăn thức ăn nhuộm màu do bất đắc dĩ, 52,6% cảm thấy quen thuộc với màu sắc đó và 20,3% người tiêu dùng mua phẩm màu ở chợ về chế biến thức ăn.
Các chuyên gia khuyến cáo nên sử dụng màu tự nhiên hoặc chỉ chọn những thực phẩm có nguồn gốc, thực phẩm nhuộm màu phải có địa chỉ và đăng ký chất lượng với cơ quan y tế.

Những dấu hiệu ngộ độc thực phẩm:

Người bệnh đột ngột có những triệu chứng: buồn nôn và nôn ngay, đau bụng, đi ngoài nhiều lần, sốt cao trên 38 độ C.
Cách xử trí:
- Gây nôn: bằng cách, dùng hai ngón tay để ngoáy họng hay dùng một thìa nhỏ đưa vào gốc lưỡi (cẩn thận tránh làm xây xát miệng) để người bệnh nôn (đây là biện pháp xử lý khi người bệnh còn tỉnh táo, nhằm tống hết độc dược ra ngoài). Khi bệnh nhân nôn, để đầu cúi thấp hơn ngực, tránh bị sặc vào phổi.
- Cho uống nhiều dung dịch Oresol hoặc nước cháo, nước cam, nước dừa.
Nếu thấy bệnh nhân mất nước nặng, ly bì, sốt cao, hay phân có máu thì phải đưa đến bệnh viện để được truyền và điều trị kịp thời.

Hà An